Pajisjet elektronike me energji diellore janë një hap më afër për t’u bërë pjesë e përditshme e jetës sonë falë një zbulimi të ri shkencor “radikal”. Në vitin 2017, shkencëtarët në një universitet suedez krijuan një sistem energjie që bën të mundur kapjen dhe ruajtjen e energjisë diellore deri në 18 vjet, duke e çliruar atë si nxehtësi kur nevojitet.

Tani studiuesit kanë arritur që sistemi të prodhojë energji elektrike duke e lidhur atë me një gjenerator termoelektrik. Megjithëse ende në fazat e tij të hershme, koncepti i zhvilluar në Universitetin e Teknologjisë Chalmers në Gothenberg mund të hapë rrugën për elektronikë vetë-mbushëse që përdorin energjinë e ruajtur diellore sipas kërkesës.

“Kjo është një mënyrë rrënjësisht e re për të gjeneruar energji elektrike nga energjia diellore. Kjo do të thotë që ne mund të përdorim energjinë diellore për të prodhuar energji elektrike pavarësisht nga moti, koha e ditës, sezoni apo vendndodhja gjeografike”, shpjegon udhëheqësi i kërkimit Kasper Moth-Poulsen, profesor në Departamentin e Kimisë dhe Inxhinierisë Kimike në Chalmers.

“Jam shumë i emocionuar për këtë punë,” shton ai.

“Shpresojmë se me zhvillimin e ardhshëm kjo do të jetë një pjesë e rëndësishme në sistemin e ardhshëm energjetik.”

Si mund të ruhet energjia diellore?

Energjia diellore është një variabël e rinovueshme sepse në pjesën më të madhe ajo funksionon vetëm kur dielli shkëlqen. Por teknologjia për të luftuar këtë të metë të shumëpërfolur tashmë po zhvillohet me një ritëm të shpejtë.

Panelet diellore janë bërë nga kulturat e mbeturinave që thithin dritën UV edhe në ditët me re, ndërsa 'panele diellore natën' janë krijuar që funksionojnë edhe pasi dielli ka perënduar.

Ruajtja afatgjatë e energjisë që ata gjenerojnë është një çështje tjetër. Sistemi i energjisë diellore i krijuar në Chalmers në vitin 2017 njihet si 'MOST': Sistemet e ruajtjes së energjisë termike diellore molekulare.

Teknologjia bazohet në një molekulë të krijuar posaçërisht të karbonit, hidrogjenit dhe azotit që ndryshon formën kur bie në kontakt me rrezet e diellit.

Ajo shndërrohet në një 'izomer të pasur me energji' , një molekulë e përbërë nga të njëjtat atome, por të rregulluar së bashku në një mënyrë të ndryshme. Izomeri më pas mund të ruhet në formë të lëngshme për përdorim të mëvonshëm kur nevojitet, si për shembull gjatë natës ose në thellësi të dimrit.

Një katalizator çliron energjinë e kursyer si nxehtësi ndërsa e kthen molekulën në formën e saj origjinale, gati për t'u përdorur përsëri.

Me kalimin e viteve, studiuesit e kanë rafinuar sistemin deri në atë pikë sa tani është e mundur të ruhet energjia për 18 vjet të pabesueshëm.

E bukura e këtij sistemi të mbyllur rrethor është se funksionon pa shkaktuar emetim CO2, që do të thotë se ka potencial të madh për t’u përdorur me energji të rinovueshme.

Raporti i fundit i Panelit Ndërqeveritar të OKB-së për Ndryshimet Klimatike (IPCC) e bën jashtëzakonisht të qartë se ne duhet të rrisim burimet e rinovueshme dhe të largohemi nga karburantet fosile shumë, shumë më shpejt për të siguruar një të ardhme të sigurt klimatike.

Ndërsa përparimet e rëndësishme në energjinë diellore si kjo japin arsye për shpresë, shkencëtarët paralajmërojnë se do të duhet kohë që teknologjia të integrohet në jetën tonë. Mbeten shumë kërkime dhe zhvillime përpara se të jemi në gjendje të mbushim pajisjet tona teknike ose të ngrohim shtëpitë tona me energjinë diellore të ruajtur të sistemit, theksojnë ata.

“Së bashku me grupet e ndryshme kërkimore të përfshira në projekt, ne tani po punojmë për të përmirësuar sistemin,” thotë Moth-Poulsen.

“Sasia e energjisë elektrike ose nxehtësisë që mund të nxjerrë duhet të rritet.”

Ai shton se edhe pse sistemi bazohet në materiale të thjeshta, ai duhet të përshtatet në mënyrë që të jetë me kosto efektive për t’u prodhuar përpara se të mund të lansohet më gjerësisht.