Moti ekstrem pritet të bëhet më i shpeshtë pasi ndryshimet klimatike po rriten me përmbytjet, stuhitë dhe zjarret duke u bërë normë.

Fundjavën që lëmë pas australianët votuan një qeveri të ndërgjegjshme për klimën dhe udhëheqësit globalë u takuan në Davos me një sy në reduktimin e emetimeve të karbonit, njerëzit nga Oqeani Indian deri në Mesdhe u përballën me valë të nxehti dhe përmbytje.

A është ndryshimi i klimës tashmë në veprim? Le të hedhim një vështrim në një fundjavë me mot ekstrem.

Përmbytjet në Afrikën e Jugut

Qindra njerëz u evakuuan nga provinca bregdetare e Afrikës së Jugut të KwaZulu-Natal pasi zona u godit nga shirat e dendur që përmbytën rrugët dhe dëmtuan pronat.

250 persona duhej të evakuoheshin nga Tongaat dhe Tehuise në Durban, shumica e të cilëve ishin banorë të moshuar në shtëpitë e kujdesit. Vjen vetëm një muaj pasi një nga përmbytjet më të këqija të regjistruara vrau 448 njerëz dhe zhvendosi mbi 6000 në zonë.

Shkencëtarët presin që ky trend i motit ekstrem përgjatë bregut juglindor të Afrikës së Jugut të përkeqësohet me ngrohjen e Oqeanit Indian.

Valët e të nxehtit në Spanjë

Paralajmërimet për temperatura të larta u lëshuan në 10 rajone të Spanjës pasi vendi u godit nga një valë e të nxehtit.

Të premten e majit u thyen rekordet e temperaturës në qytetin e Jaen, Andaluzi, duke regjistruar temperaturën maksimale prej 40 gradë Celsius.

Sipas agjencisë kombëtare të motit, AEMET, temperaturat mesatare në Jaen ishin 16 gradë Celsius më të larta se normalja për këtë periudhë të vitit. Diku tjetër në Spanjë, temperaturat ishin të paktën 7 gradë Celsius më të larta se zakonisht.

Një zëdhënës i AEMET tha javën e kaluar se, nëse konfirmohet zyrtarisht, mund të jetë vala e parë e të nxehtit e regjistruar ndonjëherë në Spanjë gjatë muajit maj.

Thatësira në Pakistan

Një valë e vazhdueshme e të nxehtit në Pakistan po shkakton pikëllimin e fermerëve pasi temperaturat e larta të pamëshirshme dëmtojnë të korrat.

Të premten, Departamenti Meteorologjik i Pakistanit tha se vala e të nxehtit mbizotëruese mbi Sindhin qendror dhe të sipërm pritet të vazhdojë deri më 23 maj, me temperatura maksimale të ditës që do të rriten midis 46 dhe 48 gradë Celsius.

Sipas Zyrës Met, temperatura u regjistrua nga 47 deri në 49 gradë Celsius të premten në Jacobabad, që ndodhet në veriperëndim të provincës Sindh. Stresi i vazhdueshëm në rezervuarët e ujit, kulturat, perimet dhe pemishtet ka të ngjarë të vazhdojë.

Kultura kombëtare e orizit të Pakistanit ushqehet kryesisht nga uji i shiut dhe mbillet midis majit dhe qershorit. Vjelja vjetore e orizit që ndodh nga tetori deri në dhjetor është tani në rrezik.

Më shumë se një miliard njerëz janë në rrezik të ndikimeve të lidhura me nxehtësinë edhe në rajon, kanë paralajmëruar shkencëtarët, duke e lidhur fillimin e hershëm të një vere intensive me ndryshimet klimatike.

Tornado në Gjermani

Stuhitë e furishme goditën Gjermaninë, duke mbytur dy dhe duke shkaktuar lëndime serioze në dhjetëra të tjerë e dëme në shkallë masive.

Meteorologët paralajmëruan se të premten priten reshje të mëdha shiu dhe breshër në Gjermaninë perëndimore dhe qendrore, me stuhi që prodhojnë erëra me shpejtësi deri në 130 km/h. Stuhitë të enjten tashmë kishin ndërprerë trafikun, shkulën pemët që u rrëzuan në shina hekurudhore dhe rrugë dhe përmbytën qindra bodrume në Gjermaninë perëndimore.

Të premten, një tornado përfshiu qytetin perëndimor të Gjermanisë, Paderborn, duke plagosur dhjetëra njerëz teksa shembi çatitë, rrëzoi pemët dhe bëri që mbeturinat të fluturonin me kilometra. 43 persona u plagosën kur stuhia goditi qytetin.

Cili ishte roli i ndryshimit të klimës në përmbytjet fatale të Gjermanisë?

Dëme të rënda nga stuhia u raportuan gjithashtu në qytetin e afërt të Lippstadt. Agjencia gjermane e lajmeve DPA raportoi se më shumë se 100 njerëz ishin bllokuar përkohësisht në një pishinë lokale të hapur pasi pemët e rrëzuara bllokuan daljen.

Ndërkohë autoritetet në Bavari thanë se 14 persona u plagosën të premten kur kasolle prej druri në të cilën po strehoheshin u shemb gjatë një stuhie në liqenin Brombach, në jug të Nurembergut. Mes të plagosurve ishin edhe disa fëmijë.

Policia tha se dy shtetas francezë vdiqën pasi paraglideri i tyre i motorizuar u kap nga një erë e fortë pak pasi u ngrit të enjten nga një fushë ajrore në Ballenstedt, 175 kilometra në jugperëndim të Berlinit.

Stuhi rëre në Irak

Rrugët e Bagdadit ishin bosh sot pasi një stuhi masive rëre goditi kryeqytetin irakian dhe disa provinca të tjera në vend.

Një batanije e trashë pluhuri mbuloi rrugët dhe ndërtesat në Bagdad me pamje portokalli ndërsa aeroportet në rajon u mbyllën.

Shumë njerëz u dërguan në spital dhe u trajtuan për vështirësi në frymëmarrje.

Stuhia e rërës, e cila pritet të zgjasë dy ditë, po prek disa vende të tjera të Lindjes së Mesme.

Iraku është i prirur ndaj stuhive sezonale të rërës, por ekspertët dhe zyrtarët kanë ngritur alarmin vitet e fundit mbi shpeshtësinë e tyre. Ata thonë se stuhitë po përkeqësohen nga reshjet e ulëta rekord, shkretëtirëzimi dhe ndryshimet klimatike.

Banka Botërore ka paralajmëruar se Iraku mund të pësojë një rënie prej 20 për qind të burimeve ujore deri në vitin 2050./Motilokal.com