Universi ynë po zgjerohet shumë më shpejt nga sa mendonim më parë, sipas kërkimeve të reja shkencore mbi konstanten Hubble, që nënkupton se diçka e çuditshme po ndodh në univers që shkenca moderne mund të mos jetë në gjendje ta shpjegojë.

Këto gjetje, të publikuara nga NASA, janë publikuar në revistën akademike “The Astrophysical Journal”. Një pjesë e rëndësishme e të kuptuarit të universit është fakti që universi po zgjerohet vazhdimisht.

Kjo ide u zbulua për herë të parë rreth një shekull më parë nga astronomi Edwin Hubble, i cili gjeti galaktika të tjera jashtë Rrugës së Qumështit dhe zbuloi se ato vazhdimisht po largohen.

Dhe jo vetëm kaq, por sa më larg të jetë objekti nga Rruga e Qumështit, duket se lëviz më shpejt.

Ne nuk e kemi idenë se sa shpejt po lëviz çdo gjë, por të kuptuarit e kësaj mund të na ndihmojë të kuptojmë shpejtësinë e zgjerimit, shpejtësinë konsistente me të cilën universi zgjerohet në atë që është bërë e njohur si konstanta e Hubble. Njohja e kësaj mund të na ndihmojë të kuptojmë se kur filloi.

E thënë thjesht, mund të përdoret për të na treguar në thelb se sa i vjetër është universi.

Pra, cili është problemi?

Vetë Hubble nuk ishte kurrë i kënaqur me zbulimet e tij, dhe dekada më vonë, shumica e shkencëtarëve janë ende në një dilemë. Ka disa arsye për këtë konfuzion.

Së pari, është fakti se nuk është vetëm se universi po zgjerohet. Në vend të kësaj, ai kaloi nëpër dy periudha të asaj që shkencëtarët e quajtën përshpejtim kozmik.

E para ishte menjëherë pas Big Bengut, por e dyta duket se ka qenë rreth nëntë miliardë vjet më vonë. Është një periudhë që vazhdon ende. Kjo u përpunua më tej në vitin 1998 kur shkencëtarët studiuan supernova të largëta për të provuar rritjen e përshpejtimit kozmik.

Ky zbulim ishte tashmë revolucionar, dhe në vitin 2011, shkencëtarët Adam Riess dhe Brian Schmidt, fituan çmimin Nobel në Fizikë për të.

Çfarë e inkurajon këtë përshpejtim?

Zgjerimi mendohet të jetë shkaktuar nga energjia e errët. Kjo forcë përhapet në të gjithë universin, në fakt, mendohet se përbën pjesën më të madhe të energjisë në univers. Megjithatë, ne nuk e kemi idenë se çfarë është në të vërtetë energjia e errët.

Megjithatë, ne kemi bërë përparim të dukshëm në këtë fushë. Në veçanti, Riess udhëhoqi përpjekjet e përbashkëta të shkencës për ta studiuar këtë duke përdorur teleskopin hapësinor Hubble të quajtur SHOES.

Hulumtimet e fundit kanë treguar se konstanta e Hubble mund të jetë diçka që nuk është konstante.

Për të thjeshtuar një çështje kaq të ndërlikuar të astrofizikës në mënyrë të jashtëzakonshme, duket se shkalla e nxitimit nuk korrespondon me atë që ishte parashikuar. Tani ky studim i ri ka sjellë zbulime shtesë që mund të ndryshojnë gjithçka.

Ekipi SHOES përdori teleskopin hapësinor Hubble për të mbledhur të dhëna nga vëzhgimet e disa objekteve të ndryshme që funksionojnë si "shënues të distancës hapësinore".

Këto objekte variojnë nga Cefeidët, yjet e Rrugës së Qumështit dhe galaktika të tjera që herë pas here ndriçojnë e errësohen, dhe supernova. Kur kombinohet, kjo i lejon shkencëtarët të krijojnë atë që quhet "shkalla e distancës ekstragalaktike" për të matur nxitimin kozmik.

"Teleskopi Hapësinor Hubble u krijua për këtë, duke përdorur teknikat më të mira që ne dimë për ta bërë atë", shpjegoi Riess.

Gjërat po bëhen të çuditshme

Ekipi SHOES ka krijuar një shkallë të re të zgjerimit të hapësirës dhe duket se po ecën më shpejt. Astronomët në konstanten Hubble fillimisht parashikuan 67.5 plus ose minus 0.5 kilometra në sekondë për megaparsek.

Megjithatë, sipas ekipit SHOES, janë 73. Sipas tyre, ka vetëm një në një milion shanset që ata të kenë gabuar.

Përpara kësaj, shkencëtarët ende po përpiqeshin të gjenin konstanten e Hubble, ekzistonte ende një kuptim i përgjithshëm i evolucionit dinamik të universit.

Këto gjetje në thelb i kthejnë boshllëqet e vogla në atë kuptim në vrima të mëdha. Pse po ndodh kjo? Shkencëtarët nuk e dinë, dhe ka një shans që të ketë fizikë në punë që ne ende duhet ta kuptojmë ose ndoshta edhe ta zbulojmë.

Pse na intereson zgjerimi i universit?

Kjo është një pyetje e ndërlikuar dhe përgjigjet janë edhe më të ndërlikuara, por për ta thjeshtuar shumë, një njohuri e tillë mund të na tregojë, ose të na japë të dhëna për fatin përfundimtar të universit.

Një teori e spikatur është se universi do të vazhdojë të zgjerohet, materia do të bëhet më pak e dendur dhe së shpejti e gjithë materia thjesht do të shpërbëhet në atë që quhet vdekja termike e universit.

Ka teori të tjera, të tilla si Big Crunch ose Big Rip, por në fund të fundit ne nuk e kemi idenë se çfarë do të ndodhë. Për shumë, ky është një mendim i frikshëm, por për të tjerët është thjesht më shumë një sfidë dhe një rrugë që shkenca duhet të eksplorojë.

A ka ndonjë mënyrë për të mësuar më shumë?

Po, por jo me Hubble. Ky teleskop hapësinor është përdorur për më shumë se 30 vjet dhe që atëherë ka tejkaluar jetëgjatësinë e tij. Megjithatë, tani ekziston një teleskop i ri hapësinor, teleskopi hapësinor James Webb i NASA-s.

I vendosur më tej në hapësirë dhe me disa mjete dhe aftësi që e bëjnë atë shumë më të avancuar se paraardhësi i tij, teleskopi James Webb duhet të bazohet në punën e Hubble, duke hedhur një vështrim gjithnjë e më të afërt në distancat kozmike.

Dhe me këtë, ne shpresojmë, se ky dhe shumë mistere të tjera të mëdha të kozmosit një ditë do të zgjidhen./Motilokal.com

Ilustrimi: Shutterstock