Zjarret që kanë përfshirë Evropën janë në rrugën e duhur për ta bërë vitin 2022 një vit rekord për humbjen e pyjeve në kontinent, pasi shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimi i klimës po kontribuon tashmë në zjarre gjithnjë e më të ashpra.
Zjarret në disa pjesë të Francës, Spanjës dhe Portugalisë kanë djegur tashmë më shumë tokë deri më tani këtë vit sesa në të gjithë vitin 2021, rreth 517,881 hektarë (5,000 km2), ose zonën ekuivalente të Trinidad dhe Tobago.
"Situata është shumë më e keqe se sa pritej, edhe nëse ne do të prisnim anomali të temperaturës me parashikimet tona afatgjata", tha për AFP Jesus San Miguel, koordinator i shërbimit të monitorimit satelitor EFFIS të Bashkimit Evropian.
San Miguel tha se mund të ndodh edhe më keq, duke shtuar se shenjat dalluese të ngrohjes globale ishin gjatë gjithë sezonit të zjarrit të këtij viti.
“Ndezja shkaktohet nga njerëzit (por) vala e të nxehtit është kritike dhe e lidhur qartë me ndryshimet klimatike”, tha ai.
"Sezoni i zjarreve dikur ishte i përqendruar nga korriku deri në shtator. Tani kemi sezone më të gjata dhe zjarre shumë intensive. Ne presim që ndryshimet klimatike të krijojnë kushte më të larta zjarri në Evropë."
Temperaturat janë ngrohur pak më shumë se 1.1 gradë Celsius që nga epoka industriale dhe Kombet e Bashkuara thonë se Toka aktualisht është në rrugën e duhur për të ngrohur rreth 2.7 gradë Celsius këtë shekull.
Rritja e rrezikut nga zjarri
EFFIS tha se afro 40,000 hektarë pyje në Francë janë humbur nga zjarret deri më tani këtë vit, më shumë se 30,000 që u dogjën në 2021.
Spanja, ku më shumë se 500 njerëz vdiqën gjatë një vale 10-ditore këtë muaj, ka parë 190,000 hektarë të djegur këtë vit, krahasuar me 85,000 vitin e kaluar.
Harta e Evropës që tregon parashikimin për përqendrimet ditore të grimcave që i atribuohen drejtpërdrejt zjarreve në Francë, Spanjë, Portugali dhe Marok, që nga 20 korriku.
EFFIS tha se Evropa mund ta mbyllë vitin 2022 me më shumë tokë të djegur sipas sipërfaqes sesa 2017, aktualisht viti më i keq i regjistruar për zjarret me rreth 1,000,000 hektarë të humbur.
Në të gjithë vitin 2021, 470,359 hektarë pyje u humbën nga zjarret në Evropë, kryesisht në Itali dhe Greqi.
Megjithatë, këto dy vende kanë pasur një vit relativisht të mirë për sa i përket zjarreve: Italia ka humbur 25,000 hektarë krahasuar me më shumë se 150,000 në 2021 dhe Greqia ka humbur 7,800 krahasuar me 130,000 një vit më parë.
Këtë javë temperaturat arritën 40 gradë Celsius për herë të parë në rekord në Britani, ku një sipërfaqe relativisht e lartë prej 20,000 hektarësh janë djegur që nga janari.
Mark Parrington, shkencëtari kryesor në shërbimin e monitorimit atmosferik të BE-së Kopernikus, tha se ndryshimet klimatike tashmë kanë kontribuar në atë se sa zgjasin zjarret kur shpërthejnë.
"Ajo që është e jashtëzakonshme është se sa kohë digjen", i tha ai AFP. “Kjo nuk është ajo gjë që shohim zakonisht në Evropë.”
Temperaturat më të nxehta të kombinuara me kushtet thuajse të paprecedentë të thatësirës në pjesën më të madhe të Evropës kontribuojnë në tharjen e pyjeve, duke siguruar kushtet ideale që zjarret të fillojnë dhe më pas të përhapen.
"Ka shumë karburant", tha Parrington. "Në Evropën Qendrore dhe Jugore ka një tendencë të qartë rritëse për rrezikun nga zjarri."
Përveç dëmtimit të ekosistemeve dhe largimit të vegjetacionit thithës të karbonit nga toka, vetë zjarret kontribuojnë në ndryshimet klimatike duke emetuar gazra serrë si dioksidi i karbonit.
Kopernikus këtë javë tha se zjarret në qershor dhe korrik në Spanjë dhe Marok kishin prodhuar rreth 1.3 milion ton CO2, më i larti i çdo periudhe ekuivalente që nga fillimi i regjistrimeve në 2003.
Flakët ndikojnë gjithashtu në cilësinë e ajrit për popullatat e afërta. Në Francën jugperëndimore, nivele të larta të dioksidit të azotit janë vërejtur prej ditësh mbi qytetin e Bordos, madje edhe në Paris, rreth 500 kilometra në verilindje./Motilokal.com
Image: Handout via AP
